محاسبه بهای تمام‌شده هر سفارش در کارگاه
بیشتر کارگاه‌ها قیمت فروش را از روی فاکتور مواد و یک «درصد سود» حدسی می‌گذارند. بهای تمام‌شده واقعی وقتی معلوم میشود که زمان واقعی کار در هر ایستگاه و ضایعات واقعی هر سفارش هم حساب شود. این صفحه همان فرمولی را توضیح می‌دهد که تولیدنگار برای هر سفارش به کار می‌برد.
سه جزء بهای تمام‌شده یک سفارش
- مواد: هزینه مواد هر واحد × تعداد سفارش.
- کار ایستگاهها: برای هر مرحله، مدت واقعی کار (از اسکن شروع تا اسکن پایان) × نرخ ساعتی آن ایستگاه ÷ ۶۰.
- ضایعات: هزینه مواد هر واحد × تعداد واحدهای ضایع‌شده. واحد ضایع‌شده دوباره ساخته میشود، پس موادش جدا حساب میشود.
نرخ ساعتی ایستگاه را چطور به دست بیاوریم؟
نرخ ساعتی یعنی هزینه یک ساعت کار در آن ایستگاه: دستمزد اپراتور یا اپراتورهای آن ایستگاه به‌اضافه سهم سربار (برق دستگاه، استهلاک، اجاره فضا). سادهترین راه: هزینه ماهانه ایستگاه را بر ساعت‌های کاری ماه تقسیم کنید.
مثال فرضی: اگر هزینه ماهانه ایستگاه جوش (دستمزد جوشکار + برق + استهلاک دستگاه) ۲۴ میلیون تومان و ساعت کار ماه ۲۰۰ ساعت باشد، نرخ ساعتی ۱۲۰ هزار تومان است. عدد دقیق را از دفاتر خودتان بگیرید.
مثال عددی کامل (سفارش فرضی)
سفارش ۱۰ عدد قفسه فلزی. مواد هر قفسه ۲۰۰٬۰۰۰ تومان. قیمت فروش کل سفارش ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان. در ایستگاه جوش ۲ قفسه ضایع شده است. زمان‌ها از اسکن کارت سفارش در هر ایستگاه آمده است:
| ایستگاه | زمان واقعی | نرخ ساعتی | هزینه |
|---|---|---|---|
| برش | ۶۰ دقیقه | ۶۰٬۰۰۰ تومان | ۶۰٬۰۰۰ تومان |
| جوش | ۳۰ دقیقه | ۱۲۰٬۰۰۰ تومان | ۶۰٬۰۰۰ تومان |
| رنگ | ۱۲۰ دقیقه | ۳۰٬۰۰۰ تومان | ۶۰٬۰۰۰ تومان |
جمع‌بندی مثال
| جزء | محاسبه | مبلغ |
|---|---|---|
| مواد | ۱۰ × ۲۰۰٬۰۰۰ تومان | ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان |
| کار ایستگاهها | جمع جدول بالا | ۱۸۰٬۰۰۰ تومان |
| ضایعات | ۲ × ۲۰۰٬۰۰۰ تومان | ۴۰۰٬۰۰۰ تومان |
| بهای تمام‌شده کل | ۲٬۵۸۰٬۰۰۰ تومان | |
| بهای تمام‌شده هر عدد | ۲٬۵۸۰٬۰۰۰ تومان ÷ ۱۰ | ۲۵۸٬۰۰۰ تومان |
| سود سفارش | ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان − ۲٬۵۸۰٬۰۰۰ تومان | ۱٬۴۲۰٬۰۰۰ تومان |
نکته مثال: ضایعات (دو قفسه) بیش از دو برابر کل هزینه کار سه ایستگاه خرج روی دست کارگاه گذاشته است. بدون ثبت ضایعات، این پول در هیچ حسابی دیده نمی‌شود.
خطاهای رایج
- حساب کردن زمان «استاندارد» به‌جای زمان واقعی: سفارشی که در جوش دو برابر وقت گرفته، ارزان‌تر از آنچه هست دیده میشود.
- فراموش کردن ضایعات: مواد قطعه خراب‌شده هزینه همین سفارش است.
- یک نرخ برای همه ایستگاهها: ساعت دستگاه CNC با ساعت میز بسته‌بندی هم‌قیمت نیست.
- قیمت‌گذاری سفارش بعدی بدون نگاه به سفارش قبلی: بهای تمام‌شده واقعی سفارش‌های مشابه بهترین مبنای قیمت است.
در تولیدنگار
کافی است هزینه مواد هر محصول و نرخ ساعتی هر ایستگاه را یک بار وارد کنید. زمان‌ها از اسکن کارت QR سفارش در ایستگاهها و ضایعات از ثبت اپراتور می‌آید و بهای تمام‌شده هر سفارش، حتی وسط کار، روی داشبورد دیده میشود.
پرسش‌های رایج
سربار عمومی کارگاه (اجاره، مدیریت) کجا حساب میشود؟
سادهترین روش این است که سهم سربار را در نرخ ساعتی ایستگاهها پخش کنید. در این صورت هر ساعت کار ایستگاه، سهم خود از سربار را هم با خود میآورد.
اگر کار یک سفارش وسط روز متوقف شود چه میشود؟
زمان مرحله از اسکن شروع تا اسکن پایان حساب میشود. توقف را جدا با دلیل ثبت کنید تا هم در گزارش توقف بیاید و هم بدانید چرا زمان مرحله طولانی شده است.
تولیدنگار همین محاسبه‌ها را از اسکن کارت سفارش در ایستگاهها خودکار انجام می‌دهد. نسخه آزمایشی رایگان است.